ვიდეოთამაშების ეკრანიზაციები: როცა ორიგინალის სული იკარგება

ბოლო დროს ვიდეოთამაშების ადაპტაციებმა საკმაოდ დამღალა. ჩემი რამდენიმე ფავორიტი ბოლო წლებში დიდ ეკრანზე გამოვიდა, და მიუხედავად იმისა, რომ ზოგი მათგანი წარმატებული გამოდგა, ვერ ახერხებენ ორიგინალის თემების, ემოციური ზემოქმედების ან მხატვრული ღირებულების გადმოცემას. არსებობს ადაპტაციები, რომლებიც ახალ თაყვანისმცემლებს იზიდავს უკვე არსებულ ფანბაზაში, მაშინ როცა სხვები (მიუხედავად იმისა, რომ მილიონობით დოლარს გამოიმუშავებენ… როგორ?) თითქოს ავიწყდებათ, რამ გახადა ორიგინალი ასეთი ბრწყინვალე. შესაძლოა, თქვენ მოგეწონათ ის მაგალითები, რომლებსაც მოვიყვან და სრულიად სამართლიანადაც, ყველას აქვს თავისი აზრის უფლება. მე ნამდვილად არ მინახავს ყველა ვიდეოთამაშის ადაპტაცია, მაგრამ ბოლო წლებში შევნიშნე ტენდენცია, რომელიც უკვე მღლის. თუ ასეთ ადაპტაციას ორიგინალის ცოდნით უყურებთ, შემიძლია ვთქვა, რომ იმედგაცრუებული დარჩებით. ეს ყველაზე ხშირად საშინელებათა ფილმებში შეიმჩნევა. „განთიაზამდე“ (Until Dawn) იყო 2015 წლის ინტერაქტიული შედევრი, რომელმაც საკულტო სლეშერის ქვეჟანრი ვიდეოთამაშის ფორმატში მოიტანა. ის „კივილს“ (Scream) ან „პარასკევი 13-ს“ (Friday the 13th) ჰგავდა, ჰყავდა როგორც სასიამოვნო, ისე არასასიამოვნო პერსონაჟები, რომლებიც საერთო ტრავმით ვითარდებოდნენ. Supermassive Games-მა აქ აჯობა საკუთარ თავს და მას შემდეგ ვეღარ მიაღწია იმავე სიმაღლეებს, რაც ამ თამაშს ჰქონდა პიროვნულობით, ხიბლითა და ჯამპსქეარებით (House of Ashes ახლოს იყო). მიუხედავად იმისა, რომ ქასთმა შესანიშნავად იმუშავა ადაპტაციაში, „განთიაზამდე“ ბევრად მეტი შეიძლებოდა ყოფილიყო. მაგრამ „განთიაზამდე“ ერთ-ერთი ყველაზე რთული სანახავი იყო ჩემთვის გასულ წელს იმის გამო, თუ რამდენად შორს წავიდა ორიგინალური მასალისგან. „გილოცავ სიკვდილის დღეს“ (Happy Death Day) და „ტყის ქოხთან“ (Cabin in the Woods) შერევით, „განთიაზამდე“ ისე შორს არის 2015 წლის ორიგინალისგან, რომ მისმა ყურებამ ნამდვილად გამაღიზიანა. არ იყო ხელწერად ქცეული „წითელი ქაშაყი“ (red herring - ცრუ კვალი), ვენდიგოები ისეთივე მშვიდი იყვნენ, როგორც „მოსიარულე მკვდრების“ გვიანდელი სეზონების „მოსიარულეები“ (Walkers), და ყველაფერი დაყვანილი იყო დაღლილ დროით მარყუჟზე, რომელსაც არაფერი ჰქონდა საერთო ორიგინალთან. პიტერ სტორმარეს დაქირავება საკმარისი არ არის. მიუხედავად იმისა, რომ დასკვნამ გააკეთა ის, რასაც საშინელებათა ფილმების უმეტესობა ვერ გაბედავდა, ეს გადააზრება იყო დაუმაკმაყოფილებელი და პროგნოზირებადი. ეს სირცხვილია, რადგან IP რომ არ ჰქონოდა, ალბათ ბევრად უფრო მეტად ვისიამოვნებდი. შემდეგ არის „დაბრუნება საილენტ ჰილში“ (Return to Silent Hill), და ეს ადაპტაცია მთლიანად მანგრევს. როგორ შეიძლება ასე გააფუჭო ფსიქოლოგიური საშინელებათა ჟანრის აბსოლუტური შედევრი? ქალაქი საილენტ ჰილი თავის თავზე იღებს მაცხოვრებლის ფსიქიკას, ხდება მათი ტრავმის ფიზიკური გამოვლინება. მიუხედავად ამისა, ჯეიმსის ისტორია და მისი გავლენა ძლიერ შემცირდა და გაფერმკრთალდა, მისი ლორი (მითოლოგია) უარესი ყურებისთვის იქნა მორგებული. Silent Hill 2-ის სირთულე მწვავედ აკლია ამ ადაპტაციას; სადაც თამაში კაცად, ადამიანად, ურჩხულად — დანაშაულით შეპყრობილი და იძულებული, შეხვდეს თავის გამოუსწორებელ ქმედებებს — სამწუხაროა მისი ურთიერთობებისა და ქმედებების შეცვლით, რათა არჩევანი არ გვქონდეს, გარდა იმისა, რომ ჯეიმსის მიმართ სიმპათია ვიგრძნოთ. ორიგინალმა იგივე ეფექტს მიაღწია, მაგრამ ოსტატური თხრობით. ეს ცუდი ადაპტაცია ისეთ სამყაროს ხატავს, სადაც აუდიტორიას არ შეუძლია სიღრმის აღქმა „X კარგია, Y ცუდია“ მიღმა. შემდეგ გვაქვს საშინელი ქასთინგის გადაწყვეტილებების დანაშაული, რაც ბოლო დროს ვიდეოთამაშების ბევრმა ადაპტაციამ ჩაიდინა. ეს შედევრები კარგად არ გადადის ეკრანზე, რადგან მათი განსაკუთრებულობა იმაში მდგომარეობს, რომ ისინი ვიდეოთამაშებია ძლიერი თხრობითა და მნიშვნელოვანი პერსონაჟებით. ამიტომ, როდესაც გავიგე, რომ „უკანასკნელნი ჩვენგან“ (The Last of Us), „დაუტოპავები“ (Uncharted) და Silent Hill 2 ეკრანიზდებოდა, ძალიან აღფრთოვანებული ვიყავი... სანამ მსახიობთა შემადგენლობას არ ვნახე. „დაუტოპავების“ სერიის ხიბლმა, მხიარულმა დიალოგებმა და პიროვნულობამ ის ნარკოტიკულად მიმზიდველ და გამოსატოვებლად შეუძლებელ თამაშად აქცია. პერსონაჟები რეალურად აღიქმებოდნენ ერთმანეთთან და სამყაროსთან ურთიერთობისას, რომელიც გამუდმებით ცდილობდა მათ მოკვლას. შესაძლოა, უბრალოდ ჰეითერი ვარ, მაგრამ მარკ უოლბერგის შესაძლებლობებში მსახიობური ოსტატობის ნატამალიც კი არ არის. სიუჟეტი დრამატულად განსხვავდება ორიგინალისგან, რადგან ის ნათან დრეიკის თავგადასავლების პრიქველს წარმოადგენს, თუმცა ეს ხელს არ შემიშლის მსახიობებს შორის „ქიმიის“ სიძულვილში. ტომ ჰოლანდს აკლია ნეიტის ხიბლი და ამის ნაცვლად გამოიყურება ამპარტავანი და „მჭევრმეტყველი“. მარკ უოლბერგი სრულად ანადგურებს სულის პერსონაჟს, ის უბრალოდ პარანოიკი, უსულო, მოსაწყენი კაცია, რომელიც არანაირად არ ჰგავს თამაშებიდან ნაცნობ, სანდო „ვერცხლის მელას“. მე სიტყვასიტყვით ნებისმიერ სხვას ავირჩევდი TLOU-სა და Uncharted-ში სათამაშოდ, მაგრამ, სამწუხაროდ, ჰოლივუდურ მიდგომას ვიღებთ — სადაც ყველაზე პოპულარული ვარსკვლავები, რომლებიც უსაზღვრო ფულისა და აქტუალობის ტალღაზე სხედან, საშუალო შესრულებით თამაშობენ როლებს და თაყვანისმცემლებისგან მათ მიღებას ელიან. TLOU-ში რასის შეცვლა, Uncharted-ში ასაკობრივი სხვაობის შემცირება ნეიტისა და სულის დინამიკის მამა-შვილურიდან ძმა-ძმურზე გადასართავად, და საშინლად ცუდი ქასთინგი Borderlands-სა და Minecraft Movie-ში, ადაპტაციებს აქცევს ფულის სატყუარად, სულის, ვნებისა თუ კრეატიულობის გარეშე. ცუდი ქასთინგის გადაწყვეტილებები ადაპტაციას უსახელო ხუმრობად აქცევს. ის ადვილ ხელფასს უხდის იღბლიან მსახიობებს, ვისთვისაც ეს როლი არასდროს იქნებოდა შექმნილი. მესმის, როდესაც შოუები ან ფილმები უკეთესობისკენ ცვლიან ორიგინალურ მასალას.