„ამანიტა დიზაინი“ (Amanita Design) ჩემი დიდი ხნის ფავორიტია. სტუდიის 2009 წლის რობოტულმა თავგადასავალმა Machinarium-მა ჩამითრია, მაგრამ Botanicula, Samorost-ის თამაშები, გიჟური Chuchel — ყველა მათგანი ბრწყინვალედ კრეატიული ნამუშევარია. ამიტომ, როდესაც ვნახე, რომ მისი შემდეგი თამაშის, Phonopolis-ის დემო Steam Next Fest-ზე გამოჩნდა, მაშინვე დავინტერესდი. Phonopolis არის point-and-click ჟანრის სათავგადასავლო თამაში, რომელიც მოგვითხრობს ფელიქსის, ნაგვის შემგროვებლის ისტორიას, რომელიც ცხოვრობს ქალაქში, რომელსაც მართავს ავტორიტარული „ლიდერი“, რომელიც მოსახლეობას აკონტროლებს ყველგან განთავსებული დინამიკებიდან გაჟღერებული შეტყობინებებით. ფელიქსი ერთ დღეს აღმოაჩენს ყურსასმენს, რომელიც მას საშუალებას აძლევს, გათიშოს ხმაური და გათავისუფლდეს ლიდერის გავლენისგან; ის სწრაფად აცნობიერებს საფრთხეს, რომელსაც ის წარმოადგენს, და ამგვარად, – გარკვეული უხალისობით – ცდილობს, ხელი შეუშალოს ლიდერის ამბიციებს „აბსოლუტური ტონის“ მოსვლამდე, რომელიც სამუდამოდ ჩამოართმევს ყველა მოქალაქეს გონებას, თავისუფლებას და ადამიანურობას. თუ ეს ყველაფერი ნაცნობად გეჩვენებათ, დიახ, ასეა, მაგრამ „ამანიტა“ ამას არ მალავს: სტუდია ამბობს, რომ Phonopolis „პირობითად შთაგონებულია კარელ ჩაპეკისა და ჯორჯ ორუელის ნაწარმოებებით“ და „იძიებს სოციალური მანიპულაციისა და ინდივიდუალიზმის თემებს“. შესაძლოა, ეს არ იყოს დახვეწილი, მაგრამ სოციალური მედიის კრიზისისა და აშშ-ში და მის ფარგლებს გარეთ ავტორიტარიზმის ზრდის ამ ეპოქაში, ის ნამდვილად დროული ჩანს. თუმცა, Steam-ის გვერდი აცხადებს, რომ „საერთო გამოცდილება მხიარული და უდარდელია“, და ეს მართლაც ასეა. დემოში ყველაზე გამორჩეული თავსატეხი მოიცავს გაფუჭებული საკვამურის, ცუდი სანტექნიკისა და შენობის მოულოდნელად ცვალებადი არქიტექტურის გამოყენებას, რათა დაარწმუნო მზის აბაზანების მიმღები და მესაკუთრე, რომ სექსი ჰქონდეთ, რათა შეძლო შეხვედრაზე შეპარვა ქალაქის სამ ყველაზე გამოჩენილ დისიდენტთან. ეს, რა თქმა უნდა, ბუნდოვანი აღწერაა (სპოილერები არ არის), მაგრამ 100% სიმართლეა. Phonopolis-ის დემოს აქვს „ამანიტა დიზაინის“ თამაშების ყველა ნიშანი: ძლიერი, გამორჩეული ვიზუალური სტილი, მართლაც კარგი მუსიკა (საუნდტრეკი ეკუთვნის „ამანიტას“ ვეტერანს, ტომაშ დვორჟაკს, იგივე Floex-ს, რომელმაც ადრე მუსიკა შექმნა ისეთი თამაშებისთვის, როგორიცაა Machinarium, Samorost 3 და Creaks), და უბედური, იქ ყოფნით უკმაყოფილო გმირი, რომელიც ცუდ სიტუაციაში უბრალოდ ყველაფერს აკეთებს, რაც შეუძლია. ასევე, აშკარა კომედიის მიუხედავად — და ისევ, „ამანიტას“ თამაშების უმეტესობის მსგავსად — ყველაფრის ქვეშ დახვეწილი სიბნელე იმალება. ჩემი შეხვედრა დისიდენტებთან შეწყვიტა რეჟიმის ორმა „ყაჩაღმა“, რომლებიც პირქუშად იცინოდნენ, როცა ანადგურებდნენ ხელოვნებითა და საგანძურით სავსე ოთახს, რომელიც ლიდერის აღზევებამდე არსებობდა. ეს იყო ბუფონადა, მაგრამ მთელი ამ ხნის განმავლობაში ნაზ მწუხარებას ვგრძნობდი, როცა ვუყურებდი, როგორ ნადგურდებოდა უკეთესი ეპოქის ეს არტეფაქტები სქელთავიანი ყაჩაღების მიერ, რომლებიც სახელმწიფოს ძალაუფლებას იარაღად იყენებენ, რათა შური იძიონ ყველა იმ წარუმატებლობისთვის, რაც მათ ცხოვრებაში განუცდიათ. არის თუ არა ეს გრძნობა გაძლიერებული იმ სამყაროს მდგომარეობით, რომელშიც ვცხოვრობ, სადაც მსგავსი მოვლენები ყოველდღიურად ხდება, ოღონდ, მოგეხსენებათ, რეალურად? უდავოდ. არ ვიტყოდი, რომ Phonopolis არის პირდაპირი კომენტარი არსებულ მდგომარეობაზე: ის 2022 წელს გამოცხადდა, სანამ ყველაფერი მართლა გაუარესდებოდა, თუმცა ქაოსში მყოფი საზოგადოების ეს შეგრძნება, სულ მცირე, ხილვადობისა და აღქმის საკითხია, და ზოგიერთი ჩვენგანი უბრალოდ ახლა განიცდის სამყაროს ისე, როგორც სხვები თაობების განმავლობაში იყვნენ იძულებულნი, გაუმკლავებოდნენ მას. მაგრამ, ყოველ შემთხვევაში, საინტერესოა, როგორ ემთხვევა ისეთი ნაწარმოებებით შთაგონებული თამაში, როგორიცაა „1984“, იმ სამყაროს, რომელიც ჩვენ ავაშენეთ და ვაგრძელებთ მშენებლობას, არა?