„In the Blink of an Eye“-ს რეჟისორი: „WALL-E მთელი ამ ხნის განმავლობაში მიცავდა“ – ენდრიუ სტენტონი ახალ ფილმზე, ხელოვნურ ინტელექტსა და ადამიანთა ბედზე

„In the Blink of an Eye“, Pixar-ის მრავალწლიანი მწერალ-რეჟისორის, ენდრიუ სტენტონის ახალი სამეცნიერო ფანტასტიკური ეპოსი, ვიზუალურად არაფრით ჰგავს მის ოსკაროსან 2008 წლის ფილმ „WALL-E“-ს. ერთი მხრივ, ის ლაივ-ექშენია — სტენტონის კარიერაში მხოლოდ მეორე ლაივ-ექშენ ფილმი, 2012 წლის „ჯონ კარტერის“ შემდეგ. მეორე მხრივ, ის გაცილებით მეტ ყურადღებას ამახვილებს ადამიანურ პერსონაჟებზე, ვიდრე რობოტებზე. მაგრამ მსგავსებები მაინც არსებობს. „WALL-E“-ს მსგავსად, „In the Blink of an Eye“ ხელოვნურ ინტელექტსა და ადამიანთა ურთიერთობებზე პოზიტიურ დამოკიდებულებას იკავებს, რაც 2026 წელს გაცილებით უცნაურად გამოიყურება, ვიდრე 2008 წელს. გარდა ამისა, ორივე ფილმი აღიარებს კაცობრიობის ნაკლოვანებებს, თუმცა ნაზად პოზიტიურად უდგება ჩვენს კოლექტიურ მომავალს. მაგრამ ორ ფილმს შორის უფრო დახვეწილი კავშირი არსებობს, როგორც სტენტონმა Polygon-ს Zoom-ინტერვიუში განუცხადა, „In the Blink of an Eye“-ის სცენარისტ კოლბი დეისთან ერთად: სტენტონი „WALL-E“-ს იყენებდა სტუდიასთან კამათის მოსაგებად იმასთან დაკავშირებით, თუ როგორ უდგებოდნენ ის და დეი ფილმის სიუჟეტს. „In the Blink of an Eye“ სამ სიუჟეტურ ხაზს მოიცავს, რომლებიც მსუბუქად უკავშირდება ერთმანეთს ათასწლეულების განმავლობაში, რაც მიანიშნებს, რომ ადამიანური ჭეშმარიტებები არასოდეს იცვლება, განსაკუთრებით ცხოვრების ყველაზე მნიშვნელოვან საკითხებთან დაკავშირებით. პირველ სიუჟეტურ ხაზში, რომელიც 45,000 წლის წინ ვითარდება, ნეანდერტალელთა ოჯახი ყოველდღიური გადარჩენისთვის იბრძვის. დღევანდელ დღეს, ასპირანტი ანთროპოლოგი კლერი (რაშიდა ჯონსი) დედის განუკურნებელ დაავადებასთან გამკლავებას ცდილობს, პარალელურად კი ებრძვის მის მზარდ მიზიდულობას კეთილგანწყობილი თანასტუდენტის, გრეგის (დევიდ დიგსი) მიმართ. საუკუნეების შემდეგ, 2417 წელს, ასტრონავტი ქოქლი (ქეით მაკკინონი), რომელიც გენეტიკურად მოდიფიცირებულია დღეგრძელობისთვის, თავისი ხომალდის ხელოვნურ ინტელექტთან ერთად მუშაობს პოტენციურად სასიკვდილო პრობლემების გადასაჭრელად, რომლებიც ხელს უშლის მის მისიას შექმნას ახალი ადამიანური კოლონია დედამიწისგან შორს. Polygon-ი ესაუბრა სტენტონსა და დეის მათი ფილმის უკან არსებულ ზოგიერთ არჩევანზე, დაწყებული წმინდად კეთილგანწყობილი, ემოციურად გულუხვი ხელოვნური ინტელექტის ჩვენებიდან AI-ის შფოთვის ხანაში, დამთავრებული ნეანდერტალელთა სცენების უტიტრებო, შექმნილ ენაზე დაფუძნებით — პლუს, რა თქმა უნდა, სად ჯდება „WALL-E“ ამ ყველაფერში. ეს ინტერვიუ შემოკლებული და დაზუსტებულია სიცხადისთვის. Polygon: უცნაური დროა სამეცნიერო ფანტასტიკისთვის, რომელიც ხელოვნურ ინტელექტს ბრძენ, კეთილ და თავგანწირულ არსებად წარმოაჩენს — ეს ფილმის ერთ-ერთი ელემენტია, რომელმაც ძლიერად გამახსენა „WALL-E“. რა ტიპის საუბრები გქონდათ იმის შესახებ, თუ რა როლს ითამაშებდა AI სიუჟეტში? ენდრიუ სტენტონი: სასაცილო ისაა, რომ AI არც კი იყო ტერმინი, რომლის შესახებაც ბევრმა იცოდა, როცა სცენარი წავიკითხე. გადაღების დროსაც კი, ორი წლის წინ, ის მხოლოდ ახლა იწყებდა ცხელ თემად ქცევას სათაურებში. ასე რომ, ჩვენ ყველანი ერთგვარად ვწინასწარმეტყველებდით: „ეს ნეგატიურად იმოქმედებს [ფილმის მიღებაზე]? ეს პოზიტიურად იმოქმედებს?“ მაგრამ კოლბის უკვე ჰქონდა მყარი პოზიცია: რა მოხდებოდა, თუ [კაცობრიობა] გადალახავდა ყველა ნეგატივს და [AI კომპანიონი] გახდებოდა ძალიან საიმედო, პოზიტიური, გრძელვადიანი ურთიერთობა მათთვის, ვისაც გენეტიკაში დღეგრძელობა აქვს? ჩვენ უბრალოდ გვიყვარს „რა მოხდებოდა, თუ?“ პრინციპით ფიქრი ამაზე. არ მგონია, რომ ვფიქრობდით, რომ მსოფლიოს ამჟამინდელ მდგომარეობას ვუსწრებდით. ჩვენ ახლანდელ მომენტზე კომენტარს არ ვაკეთებდით. კოლბი დეი: ერთ-ერთი რამ, რაზეც ვისაუბრეთ, არის ჩვენი, ადამიანების ტენდენცია, გამოვიგონოთ ცეცხლი, შემდეგ დავიწვათ ცეცხლზე, შემდეგ კი მოგვიწიოს იმის გარკვევა, თუ როგორ გამოვიყენოთ ცეცხლი უფრო ეფექტურად. როგორც ჩანს, სწორედ ამას ვაკეთებთ ხელოვნურ ინტელექტთან დაკავშირებით, რადგან ვქმნით რაღაცას, რაც ამჟამად ძალიან პრობლემურია. მაგრამ ფილმი, როგორც იმედის მომცემი ნამუშევარი, ვარაუდობს: „რა მოხდება, თუ შევძლებთ გადავლახოთ ამ მოვლენის გაზრდის ტკივილები, რომელიც ამჟამად გვწვავს?“ სტენტონი: დარწმუნებული ვარ, ბევრი ადამიანი დაიღუპა ელექტროენერგიის გაგების მცდელობისას. მაგრამ ჩვენ ეს უკვე გავიარეთ. ამ ფილმში, ჩვენ უბრალოდ იგივე გავაკეთეთ ხელოვნურ ინტელექტთან დაკავშირებით — ჩვენ შორს მივდივართ, ყველა შეცდომის მიღმა. „WALL-E“ მსგავსად კეთილგანწყობილ ურთიერთობას აჩვენებს ადამიანებსა და რობოტებს შორის, თუმცა მანქანურ სიცოცხლეზე ის შეიძლება უფრო პოზიტიურად გვეჩვენებოდეს, ვიდრე ეს ფილმი, და ნაკლებად პოზიტიურად კაცობრიობაზე. ახლა უფრო ოპტიმისტურად ხართ განწყობილი მომავლის მიმართ, ვიდრე იმ ფილმის გადაღების დროს? სტენტონი: მეც ხანდახან ისეთივე პესიმისტური ვარ, როგორც დანარჩენები. მაგრამ დღის ბოლოს მე ოპტიმისტი ადამიანი ვარ. მინდა, რომ წინსვლის გზა მოვძებნოთ. რაც მომწონს ამ ფილმში, ესაა: „რა მოხდება, თუ ყველაფერს საკმარისად სწორად ვაკეთებთ?“ იმის ნაცვლად, რომ ჭიქა ნახევრად ცარიელი იყოს, იყოს „უბრალოდ ნახევრად სავსე“. და „WALL-E“-ის ამბავი სასაცილოა. „WALL-E“ მხოლოდ მაშინ გამახსენდა ამ ფილმის გადაღებისას, როცა ნეანდერტალელთა ისტორიაზე ვფიქრობდი და მქონდა თავდაჯერებულობა, რომ მაყურებელი შეძლებდა იმ პერსონაჟების გაყოლას, რომლებიც არ საუბრობდნენ გასაგებ ენაზე. თქვენ არ გექნებოდათ პრობლემა მათი ემოციებისა და ურთიერთობების გაგებაში. „WALL-E“-მ მომცა თავდაჯერებულობა, რომ ამას შევძლებდით. იყო თუ არა ოდესმე საუბარი ნეანდერტალელებისთვის სუბტიტრების გაკეთებაზე, ან მათთვის ჟესტების ენაზე ან გასაგებ პროტო-ენაზე საუბრის დაშვებაზე? თავიდანვე ასეთი თავდაჯერებული იყავით ამაში, თუ იყო რაიმე დებატები? სტენტო